Stel je voor... van industrie naar school
Na zijn studie scheikunde begon Menno in de chemische industrie als procestechnoloog en werd later opleider van operators en veiligheidskundigen. Daar ontdekte hij hoe leuk het is om kennis over te dragen. Hij ging de lerarenopleiding volgen, liep stage op een middelbare school en maakte de overstap naar het onderwijs. In zijn verschillende rollen beweegt hij tussen leerlingen en collega’s en groeit hij met klassen mee. Zijn lokaal voelt als een huiskamer waar leren mag lukken én mislukken. De industrie gaf hem structuur, het onderwijs geduld en betekenis in het begeleiden van jongeren.
Motivatie in beweging
'Mijn ambitie is helder en tegelijk eindeloos. Ik wil leerlingen iets leren en mezelf daarin blijven ontwikkelen. Dat gaat verder dan mijn klaslokaal, want ook hoe de school georganiseerd is, beïnvloedt hoe kinderen leren. Daarom denk ik mee over processen buiten de les en draag ik bij aan het geheel. Mijn ambitie zit niet in functies, maar in vakmanschap. Ik sluit aan bij de interesses en toekomstbeelden van mijn leerlingen en zet hun eigen doelen centraal. Wanneer zij begrijpen waarom ze leren en zich gezien voelen, ontstaat motivatie, en beweging. Precies daar ligt voor mij de kern van goed onderwijs, elke dag opnieuw.'
Data als hulpmiddel
'Naast lesgeven ben ik ook datacoach. Ik duik in de gegevens die dagelijks in Magister worden opgeslagen en help collega's daar betekenis uit te halen. Niet om cijfers belangrijker te maken dan ze zijn, maar om leerlingen beter te begrijpen. Vragen over voortgang, gedrag of resultaten bespreek ik samen met docenten, zodat besluiten niet op gevoel alleen worden genomen. Data wordt zo een hulpmiddel voor gesprek en begeleiding. Door inzichten te delen ontstaat overzicht, en kan het team gerichter handelen in het belang van de leerling.'
Geen dubbele identiteit
'Hoe ik werk en privé scheid? Eerlijk gezegd doe ik dat niet meer. Ik ben docent en dat stopt niet bij de schooldeur. Als ik het gebouw uitloop en een leerling tegenkom in de supermarkt, ben ik nog steeds meneer Vaas. Dat voelt niet zwaar, het voelt logisch. Ik zie mezelf als vakman in dienst van het onderwijs, en dat neem je mee wie je ook bent. Ik geloof niet zo in een werkpersoon en een privépersoon. Ik ben gewoon mezelf, altijd.'
Menno Vaas, scheikundedocent, mentor, datacoach en schoolopleider op Het Lyceum Rotterdam
De klas als laboratorium
'Canadese professor Peter Liljedahl spreekt mij erg aan door zijn praktisch aanpak. Hij loopt gewoon de klas in, kijkt wat er gebeurt en past aan wat niet werk. Zo werk ik zelf ook graag. Niet eindeloos plannen maken, maar proberen, observeren en verbeteren. Leerlingen laten denken in plaats van alleen luisteren. Die praktische houding herinnert me eraan dat lesgeven vakmanschap is dat je elke dag opnieuw aanscherpt.'
De Rotterdamse haven in de klas
'Door mijn verleden in de chemische industrie heb ik nog veel contacten in de haven. Als ik iemand spreek op een verjaardag of bijeenkomst vraag ik vaak of ze eens een gastles willen geven. Veel mensen vinden dat verrassend leuk en ontdekken hoe onderwijs werkt van dichtbij. Voor leerlingen wordt de theorie ineens concreet, ze horen verhalen uit het echte werkveld en zien waarvoor ze leren. Zo wordt de stad onderdeel van de les. Ik wil dat vaker doen, want juist die ontmoeting tussen school en buitenwereld geeft leren betekenis.'
Het lokaal als huiskamer
'Werkgeluk komt voor mij niet meteen, dat groeit. Na een schoolwissel moet je eerst landen, routines leren kennen en mensen begrijpen. Pas daarna voel ik het weer. Op het moment dat het klopt, verandert mijn lokaal in een soort huiskamer. Ik kom binnen en denk, ja, hier hoor ik. Daarna druppelen de leerlingen binnen, veertien tot achttien jaar, en gaan we aan de slag. Niet geforceerd, maar vanzelf. Dat gevoel, dat je samen een plek hebt waar iedereen zich veilig voelt om te werken, dat is voor mij werkgeluk.'